Portal sadownika

Jesień to dobry czas na obornik w sadzie

15-10-2020 Portal-Sadownik.pl

Jesień to dobry czas na obornik w sadzie

Obornik powszechnie stosowany przed założeniem sadu

Obornik jest niezastąpionym nawozem naturalnym, bardzo pożądanym w produkcji sadowniczej. Przeważnie stosuje się go przed założeniem plantacji, dokładnie przyorywa, zaopatrując stanowisko w materię organiczną na cały okres użytkowania sadu.

Jest to szczególnie istotne, aby na starcie wprowadzić do gleby obfitą ilość materii organicznej, czy to w postaci kompostu, czy też obornika, kiedy mamy jeszcze możliwość dokładnego przemieszania nawozu z podłożem. Później, kiedy rośliny zostaną już posadzone, możliwości wprowadzenia do gleby nawozów organicznych są ograniczone, bo zbyt głębokie zabiegi uprawowe mogłyby uszkodzić systemy korzeniowe.

W sadach istniejących stosowany już rzadziej…

Nie jest to wyłączny powód, dla którego rzadko stosuje się obornik w istniejących sadach. Wynika to również z małej dostępności tego nawozu naturalnego. Obecny model produkcji sadowniczej ma z założenia uniezależniać ją od produkcji zwierzęcej. Z kolei rolnicy prowadzący produkcję zwierzęcą niechętnie oddają sadownikom obornik, ponieważ wykorzystują go do nawożenia własnych pól. Zależy im na reprodukcji materii organicznej, którą wynoszą ze stanowiska wraz z plonem ziarna i słomą, którą ściółkują posadzki w oborach czy chlewniach.

Trzeba wiedzieć, że materia organiczna nie jest wieczna i w ciągu wielu lat użytkowania plantacji stale jej ubywa. Podlega mineralizacji z udziałem mikroorganizmów, jest wypłukiwana przez deszcze albo krople z systemów nawodnieniowych, wywiewana przez wiatr. W rzędy drzew, które przeważnie prowadzone są jako odsłonięty ugór herbicydowy, trafia jej niewiele. Większość zielonej masy z koszonej trawy pozostaje w międzyrzędziach, a opadające owoce są słabym źródłem próchnicy. W ten sposób gleba w rzędach drzew stopniowo traci na żyzności. To jeden z powodów, dla których warto stosować nawozy naturalne również w sadach istniejących.

Zalety stosowania obornika

Zacznijmy od tego, że obornik jest koktajlem niezbędnych roślinom mikro – i makroelementów. Zawiera znaczne ilości azotu, potasu, fosforu, potasu, wapnia, siarki, boru oraz innych pierwiastków decydujących o produkcyjności nasadzeń. Składniki te nie uwalniają się jednocześnie – znaczna część z nich zawarta jest w związkach organicznych, które nie mogą być pobrane przez systemy korzeniowe roślin. Muszą najpierw ulec mineralizacji przy udziale mikroorganizmów glebowych, które przekształcą je do form dostępnych dla roślin. Dla przykładu – azot uwalnia się z obornika stopniowo w ciągu trzech lat po jego zastosowaniu.

Korzystnym następstwem stosowania obornika jest pobudzenie aktywności biologicznej gleby, a także poprawa jej struktury oraz zwiększenie jej zdolności do gromadzenia wody. To szczególnie istotne w dobie zagrożenia suszowego.

Ponadto obornik zwiększa pojemność kompleksu sorpcyjnego gleby, a więc poprawia zdolność gleby do zatrzymywania stosowanych w nawożeniu mineralnym jonów pierwiastków (K+, Na+, Ca2+, Mg2+, NH4+ i innych). Jeżeli nie zwiąże ich gleba, przejawiają one naturalną skłonność do ucieczki w głąb profilu glebowego, poniżej pułapu korzeni roślin, dokąd są wypłukiwane przez opady. Obornik jest zatem czynnikiem poprawiającym wykorzystanie składników stosowanych w nawożeniu mineralnym.

Sporą zaletą stosowania obornika, dzięki jego ciemnemu zabarwieniu i silnemu pochłanianiu promieniowania słonecznego, jest także poprawa warunków cieplnych gleby. Dodatkowo nawóz naturalny zwiększa zdolności buforowe gleby, co stabilizuje jej odczyn. Większa zasobność stanowiska w materię organiczną niweluje także negatywne skutki nagromadzenia metali ciężkich (np. stosowanej w opryskach miedzi) oraz pozostałości pestycydów.

Jak stosować obornik w istniejących sadach?

W sadach istniejących obornik może być zastosowany jako ściółka. Rozrzuca się go w rzędach drzew, na powierzchnię gleby. Jest istotne, aby nawóz nie dotykał pni drzew. Przyjmuje się dawkę ok. 10 kg obornika na drzewo. Nie ściółkuje się obornikiem w pierwszym roku po posadzeniu, można zacząć w roku trzecim od posadzenia i powtarzać ten zabieg co 3 – 4 lata. Taka ściółka z obornika będzie skutecznie zabezpieczać glebę przed utratą wody (ograniczenie ewaporacji) oraz w pewnym stopniu ograniczy wzrost chwastów. Nie należy mieszać obornika z glebą przy pomocy aktywnych narzędzi uprawowych, które głęboko penetrują glebę, aby nie uszkodzić korzeni znajdujących się na głębokości do 30 cm. Jest bardzo istotne, aby nie łączyć nawożenia organicznego z jesiennym wapnowaniem – spowodowałoby to ulotnienie się azotu z obornika w formie amoniaku.

Związane z tematem

Obornik świński czy bydlęcy? A może nawóz ptasi?

Płynne nawozy naturalne - wszystko o stosowaniu gnojówki i gnojowicy w sadownictwie

Fot. Pixabay

Komentarze

Brak komentarzy

Napisz nowy komentarz