Portal sadownika

UFO - innowacyjny sposób prowadzenia czereśni w formie ściany owoconośnej

22-12-2020 Portal-Sadownik.pl

UFO - innowacyjny sposób prowadzenia czereśni w formie ściany owoconośnej

W latach ubiegłych Amerykanie badali kilka innowacyjnych systemów prowadzenia nowoczesnych sadów czereśniowych. Bardzo obiecującym jest UFO (ang. Upright Fruiting Ofshoot; system pionowo owocujących gałęzi), który zdobywa coraz większą popularność w amerykańskich sadach towarowych. Jest również wdrażany w innych państwach, np. w Chinach, Rosji, w krajach Europy Zachodniej. Rewolucja polega na poziomym położeniu przewodników, z których wyprowadza się pionowe, owocujące przyrosty. Aby wdrożyć tę metodę, konieczne jest posiadanie konstrukcji sadowniczej z drutami, do których mocowane będą pędy. Czy warto zainteresować się systemem UFO także na polskim gruncie?

Zalety systemu UFO

  • Równomierne oświetlenie owocujących gałęzi.
  • Produkcja wysokiej jakości owoców dzięki systematycznej rotacji owocującego drewna i wycinaniu starych pędów (wymiana pędów owocujących po 4 latach).
  • Możliwość zagęszczenia sadu dzięki silnemu skróceniu międzyrzędzi do 2,5 m (Owoce zbieramy wyłącznie na pędach rosnących pionowo w górę. Wszystkie pędy wyrastające do dołu czy w bok, w kierunku międzyrzędzi, są systematycznie usuwane. Nie ma zatem problemów z przejazdem ciągnikiem.).
  • Sad przybiera wygodną formę ściany owoconośnej. Pułap owocowania jest obniżony. To znacznie ułatwienie prac przy zbiorze.
  • Ułatwienie cięcia.
  • Uproszczenie ochrony roślin dzięki łatwemu dostępowi cieczy roboczej do opryskiwanych drzew.

Wady systemu UFO

  • Wysoki koszt zakładania sadu.
  • Wysoka pracochłonność metody w początkowym okresie formowania drzew.
  • Do zakładania nasadzeń nadają się wyłącznie najwyższej jakości drzewka.
  • Możliwość uszkodzenia kruchych pąków czereśni na etapie transportu i zakładania sadu, co utrudnia i opóźnia proces formowania drzew.
  • Maksymalny potencjał plonotwórczy pojedynczego drzewa nie jest wykorzystany.

Wybór drzewek

Materiał szkółkarski do zakładania sadów w systemie UFO powinien spełniać najwyższe normy jakościowe. Nadają się tylko podkładki słabo rosnące. Należy wybierać silne, nie rozgałęzione okulanty. W przypadku drobnej koronki uformowanej w szkółce, należy się jej pozbyć. Drzewka powinny być późno wykopywane ze szkółki, aby miały wykształcone pąki także w części wierzchołkowej. Według Amerykanów, najlepsze są drzewka nie pozbawione stożka wzrostu, gdyż szybciej wypełniają przestrzeń między drzewami w poziomie. Jeżeli wierzchołek został ucięty, najbliższy mu pęd należy przywiązać do konstrukcji poziomo.

Sadzenie

  • Rozstaw powinien wynosić 3 – 2,5 m × 1,8 – 2,5 m.
  • Rzędy powinno się zakładać w kierunku północ – południe, zaś wierzchołki drzew powinny być skierowane w stronę południową.
  • Drzewa sadzimy pod kątem 45°. Nie należy sadzić drzew pionowo, a później przyginać przewodników pod kątem 45°.
  • W miejscu przecięcia przewodnika z pierwszym drutem, należy przymocować drzewko do konstrukcji.
  • Po odpowiednim usytuowaniu drzewka, należy ręką zniszczyć wszystkie pąki u dołu oraz po bokach (wyrastające do międzyrzędzi). Zostawiamy tylko pąki wyrastające w górę.
  • Amerykańscy sadownicy radzą, aby wierzchnią powierzchnię drzewka ponacinać delikatnie brzeszczotem powyżej pąków, co podziała stymulująco na wzrost pionowych pędów.

Sadzenie czereśni w systemie UFO.

W pierwszym sezonie wegetacyjnym po posadzeniu

  • Do połowy sezonu utrzymujemy drzewko pod kątem 45° względem podłoża. Czas ten potrzebny jest na ukorzenienie oraz pobudzenie do rozwoju pozostawionych przez nas w wierzchniej części pąków, z których zaczną rozwijać się odrosty.
  • Po połowie sezonu przyginamy przewodnik do pierwszego drutu konstrukcji na wysokości ok. pół metra.

Formowanie ściany owoconośnej w systemie UFO - przyginanie przewodnika

  • Dbamy o równomierny wzrost pędów wyrastających pionowo w górę. Zbyt silnie rosnące pędy skracamy lub pozbywamy się ich, pozostawiając czop ok. 10 cm (z zachowaniem pąków wegetatywnych), z którego powstaną odrosty. Można pozostawić powstałe odrosty podwójne (Y) bądź tylko pojedynczy pęd.
  • Usuwamy wszelkie pędy, które wyrastają w kierunku międzyrzędzi lub ku dołowi.

Czereśnia w systemie UFO po przygięciu przewodnika.

W pierwszym sezonie spoczynku

  • Późnym latem można przeprowadzić selekcję pędów pionowo wyrastających w górę. Amerykanie radzą, aby zabieg ten przeprowadzać wczesną wiosną, ale w naszym klimacie najbardziej odpowiednim terminem na cięcie czereśni będzie sierpień.
  • Przewodnik (lub najbliższy mu pęd pozostawiony w jego zastępstwie) prowadzimy poziomo, dopóki wypełni przestrzeń między następnym drzewem. Później zaginamy go do położenia pionowego.
  • Jeżeli odległość drzew w rzędach wynosi 1,8 m, pozostawiamy 5 pionowych pędów. Przy zagęszczeniu co 2,5 m, pozostawia się 8 pędów.
  • Zostawiamy pędy o umiarkowanym wzroście. Zależy nam na utrzymaniu w miarę równej wysokości pionowych pędów. Usuwamy słabe lub zbyt silne, pozostawiając czop ok. 10 cm. Na tym czopie będą tworzyć się odrosty, z których wyprowadzimy pionowe pędy owocujące w przyszłości.  
  • Odległość między pionowymi pędami powinna wynosić ok. 20 cm.
  • Jeżeli osiągną odpowiednią wysokość, mocujemy pędy do drugiego drutu.

W drugim sezonie wegetacyjnym

  • Jeżeli na poniektórych drzewach nie udało się uzyskać zakładanej liczby 5 – 8 pionowych pędów, nacinamy brzeszczotem powierzchnię powyżej pąków, aby pobudzić je do rozwoju.
  • W miarę wzrostu przywiązujemy pędy do wyższych drutów na konstrukcji.
  • Spodziewamy się drobnego owocowania. Nadliczbowe pędy usuwamy na czop.
  • Latem wycinamy wszystkie odgałęzienia (pędy boczne), które wykształciły się na prowadzonych pionowo pędach owoconośnych.

Drzewo uformowane w systemie UFO

W latach następnych

  • W kolejnych latach spodziewamy się obfitego owocowania. W tym systemie owoce powstają na drewnie dwu-, trzy- oraz czteroletnim, a także w nasadach pędów jednorocznych. Niektórzy odmładzają pędy już po 3 latach owocowania dla podniesienia jakości owoców. 
  • W dalszych latach należy prowadzić rotację pędów owocujących, wymieniając drewno po 4 latach owocowania i wyprowadzać nowe pionowe pędy z pozostawianych czopów.
  • Co roku wymieniamy 1 - 2 pionowe pędy owocujące. Usuwamy je, pozostawiając czop z pąkami wegetatywnymi.  W ich miejsce wyprowadzamy pędy zastępcze z pozostawianych na przewodniku czopów. Kierujemy się przy tym jak najlepszym doświetleniem pionowych gałęzi (unikamy przegęszczenia).
  • Pilnujemy, aby wysokość drzewa nie przekroczyła 2,7 m i w razie potrzeby skracamy pionowe pędy. Najlepiej wycinać stożki wzrostu pionowych gałęzi na 4 – 6 tygodni po zbiorach, gdyż wzrost wegetatywny drzew jest już wówczas wygaszony i nie będzie problemów ze zbyt silnymi odrostami przed zamknięciem sezonu.
  • Modyfikacją metody jest system podwójnych gałęzi pionowych, które wyrastają z czopów (kształt Y). Wymaga konstrukcji z drutami biegnącymi podwójnie (Y).

Źródło fotografii tytułowej: Gregory Lang, https://www.growingproduce.com/fruits/stone-fruit/what-will-be-the-next-generation-of-cherry-canopies/

Komentarze

Brak komentarzy

Napisz nowy komentarz